Geschiedenis van de school

Geschiedenis van het onderwijs in Standdaarbuiten.
Er is weinig bekend over het onderwijs in Standdaarbuiten van voor 1648. Uit het oudste acteboek van de Hervormde Gemeente van Standdaarbuiten valt op te maken dat op 8 oktober 1649 Willem Wolfaerts is aangesteld als schoolmeester. In 1655 werd een schoolreglement vastgesteld door de Staten-Generaal waarin was vastgelegd dat alle functionarissen (waaronder de schoolmeester) de staatsgodsdienst (Gereformeerde Godsdienst) moesten uitdragen. Het gebruik van de katholieke boeken was verboden, evenals het onderwijzen door aanhangers van het katholieke geloof. Particuliere scholen waren ook niet toegestaan.
 
In juni 1801 werd het ontwerp voor een schoolwet, opgesteld door de Leidse hoogleraar J.H. van der Palm, ingevoerd als wet. Reden hiervoor waren onder andere klachten over te kleine schoollokalen, teveel kinderen en een gebrek aan hygiëne. Deze wet werd nog twee keer gewijzigd, waarna de schoolwet van A. v/d Ende van 1806 stand hield tot 1857. Een van de belangrijkste punten was het invoeren van het onderscheid tussen openbare en bijzonder scholen. Er werd alleen overheidsgeld beschikbaar gesteld voor openbare scholen en de gemeente werd verplicht gesteld om voor openbaar onderwijs te zorgen. Ook kwamen er richtlijnen ten aanzien van examens voor onderwijzers, toezicht op het onderwijs en beschikbare schoolboeken.
 
Door de grondwetsherziening van 1848 werd het onderwijs geheel vrij, maar zonder subsidie van het rijk. De kosten van het onderwijs kwamen vaak op de schouders van religieuze orden, zo ook in Standdaarbuiten. In 1838 had pastoor Mattheus van Agtmaal op eigen kosten een huis laten bouwen dat uitsluitend als school gebruikt mocht worden. Vanuit de congregatie der Penitenten Recollectinen van Etten kwamen vervolgens zusters naar Standdaarbuiten die de leiding op zich namen van de “Christelijke Armschool”, wat later het Antoniusgesticht werd. Naast een lagere school en een pensionaat was dit ook een bewaar- en een ‘bid’ school. In 1903 werd de kostschool opgeheven en bleef alleen de bijzondere katholieke meisjesschool met bewaarschool over. Rond de eeuwwisseling bevond zich in Standdaarbuiten nog een openbare lagere school voor de niet-katholieke jongens en meisjes. Deze school stond op de Markt en werd geleid door Joh. Corn. Van Gastel. Na zijn vertrek in 1910 werd Adr. Goderie in 1912 tot hoofd benoemd.

In de grondwetherziening van 1917 werd de volledige gelijkstelling van het bijzonder lager onderwijs met het openbaar onderwijs vastgelegd. Voor Standdaarbuiten betekende dit dat de openbare school ter beschikking werd gesteld aan het kerkbestuur van de Parochie van de H. Johannes de Doper. Op 3 januari 1922 vond de inzegening plaats van de tweede bijzondere school in het dorp: de R.K. Jongensschool.
Dhr. Goderie nam in 1942 na 30 jaar afscheid als schoolhoofd. Zijn opvolger was Dhr. L. Blommerde, die al vanaf 1926 als onderwijzer in Standdaarbuiten werkzaam was geweest.
Tot de Tweede Wereldoorlog is er weinig nieuws over het onderwijs in Standdaarbuiten. Na de bevrijding in november 1944 lag echter een groot deel van het dorp in puin, waaronder de beide scholen. De R.K. Jongensschool vond onderdak in het café van Toon Blommerde. De inspecteur van het lager onderwijs had behoorlijk wat opmerkingen hierover, maar keurde de school niet af omdat het onderwijs anders zou stoppen.

In de raadsvergadering van 18 november 1946 werd besloten tot de bouw van een vierklassige bijzondere lagere school, gelegen in het Tuindorp. De school werd gebouwd door architect  Ir. B. Oomen (die ook de nieuwe zusterscholen en het klooster zou bouwen) en aannemer C. Buckens. Op 1 mei 1949 werd het gebouw plechtig ingezegend door de toenmalige pastoor E.C.C. Thomaes. Doordat het aantal leerlingen steeds kleiner werd, besloot men om de twee bijzondere scholen samen te voegen. Op 1 augustus 1970 was de fusie rond: onder leiding van Zr. Modesta gingen de R.K. Meisjesschool en de R.K. Jongensschool samen verder in het gebouw aan de St. Janstraat met de naam R.K. basisschool “Sint Antonius”. Zr. Modesta-Spitters is hoofd van de school geweest van 1970-1972. De R.K. Jongensschool heeft maar kort zijn oorspronkelijke functie kunnen vervullen. Na 21 jaar was het gebouw niet meer in gebruik als school, maar heeft het, tot op heden, verschillende andere functies gehad.

Per 01-08-1985 werd de wet op het basisonderwijs van kracht. De RK St. Antoniusschool en de Jacintha - kleuterschool werden toen samengevoegd tot de basisschool St. Antonius. Vanaf die tijd werd de basisschool St. Antonius bestuurd door de Stichting Katholiek Onderwijs Standdaarbuiten. Op 01-01-1997 vond er een fusie plaats van een aantal schoolbesturen. Gevolg was dat een 12-tal katholieke scholen uit de regio samen onder het nieuwe schoolbestuur van de Stichting Het Barlake kwamen.
Op 17 maart 2011 verhuisde de St. Antoniusschool naar een nieuw gebouw in de Antoniusstraat. De naam van de school werd veranderd in Aventurijn. Ieder kind is uniek en heeft haar of zijn eigen capaciteiten, net als een edelsteen. En het onderwijs moet een avontuur zijn.
Officieel op 1 februari 2012 fuseerden Het Barlake en de professor Gielenstichting. Een nieuwe stichting werd opgericht met de naam Borgesiusstichting.

Bron: “De geschiedenis van d’Ouwe School in woord en beeld”. Uitgave van Heemkundekring ’t Sandt daer buyten (maart 2020).


Directeuren in chronologische volgorde:
01-08-1972 tot 01-08-1973: Jeanne Hoppenbrouwers-Buckens.
01-08-1973 tot 01-08-1985: Toine Vermunt
01-08-1985 tot 01-08-2006: Theo Vermeulen
01-08-2006 tot 01-07-2007: Jan von den Hoff (1 jaar)
01-07-2007 tot 01-11-2007: Jenny Stumpel-Suijkerbuijk en Kitty Heck-Kouters
01-11-2007 tot 01-03-2013: Hans Mol
01-03-2013 tot 13-10-2017: Lianne van Aperen v.d. Zande
01-08-2017 tot 01-11-2017: Overgangsperiode Lianne en Niels
01-08-2017 tot 01-03-2020: Niels Groels
01-03-2020 tot 01-08-2020: Nicole Roeken (interim directeur)
01-08-2020 tot 01-01-2021: Willem-Jan van Hest (interim directeur)
01-01-2021 tot 01-01-2023: Edwin Nelemans
01-01-2023 tot 31-07-2023: Jeroen Pas (interim directeur)
01-08-2023 tot heden: Wouter van Alphen